Anal apse/fistül (makatta şişlik/akıntı)

0 12

Anal apse; iltihaba bağlı olarak makat bölgesinde oluşan, ağrılı ve akıntılı şişkinliklerdir.

Anal apse çoğunlukla anal fistüle de taban hazırlar.

Bu nedenle anal apse ve anal fistül birlikte ele alınması gereken rahatsızlıklardır.

Anal apse tedavisinde en tesirli formül cerrahidir.

Kişinin günlük hayatına rahat bir halde devam edebilmesi için anal apsenin kesinlikle ve ivedilikle tedavi edilmesi gerekir.

Anal fistüllerde ise belirtiler ve şikayetler vakit zaman azalıyor üzere görünebilir.

Ancak müdahale edilmeyen fistül zaten yok olmaz.

Bu nedenle kesinlikle uygun yolla tedavi edilmesi gerekir.

Tedavi erken devirde yapıldığında ise anal apse ve anal fistüllerin tekrarlama mümkünlüğü da düşer.

Anal Apse Nedir?

Anal apse; makat bölgesindeki salgı bezlerinin, çeşitli nedenlerle iltihaplanması sonucu oluşan şişliklerdir.

Makat bölgesinde, dışkılamayı kolaylaştırmakla vazifeli pek çok salgı bezi bulunur.

Bakterilerin bu kanallarda oluşturduğu enfeksiyon ya da bu kanalların tıkanması sonucu apse oluşur.

Yoğun iltihap içeren ve büyüdükçe daha ağrılı hâle gelen apseler kişinin yürümesini ve oturmasını zorlaştırır.

Bu nedenle kolay bir sorun olarak düşünülmemeli, en gerçek ve acil biçimde tedavi edilmelidir.

Anal Fistül Nedir?

Vücuttaki iki bölgenin ortasında, olağanda olmaması gereken kanal ya da tünellerin oluşması durumu “fistül” olarak tanımlanır.

Anal fistül; çoklukla anal apse sonrası gelişen, makat bölgesinde oluşan kanallara verilen isimdir.

Apsenin geliştiği salgı bezi ile salgının boşaldığı cilt ortasında tünele misal küçük kanallar yani anal fistüller oluşur.

Anal Apse ve Anal Fistül Kimlerde Görülür?

Anal apse ve anal fistül, erkeklerde bayanlara oranla 2 ila 7 kat fazla görülür.

20 – 60 yaş ortası herkes anal apse ve fistül için risk kümesi olsa da ortalama 40 yaş civarında en sık görülen rahatsızlıklardır.

Anal Fistül Çeşitleri Nelerdir?

1976 yılında, Parks tarafından yapılan araştırmalar sonucunda makat fistülleri çeşitli kümelere ayrılmıştır.

Bu kümelere yakından bakacak olursak;

*İnter-Sfinkterik Fistüller: Makat fistüllerinin en sık karşılaşılan cinsidir.

Tüm olayların yaklaşık yarısını oluştururlar.

Makat kanalı içerisindeki dentat çizgiden başlayıp makat cildinin başladığı bölgeye uzanırlar.

İç makat kasları ile dış makat kasları ortasında bulunurlar.

*Trans-Sfinkterik Fistüller: İkinci en sık görülen makat fistülü çeşididir.

Dış makat kasının etrafından dolaşarak iskiorektal boşluğa ve makat derisine dek uzanırlar.

*Supra-Sfinkterik Fistüller: Makat fistüllerinin yaklaşık %20’si bu kümeye girer.

“Anal kripta” ismini verdiğimiz kıl ve ter bezlerinden başlayarak makat kaslarının tamamını kateder ve iskio-rektal boşluğa açılırlar.

Anal fistüllerde haritalandırma ; Goodsall Kuralı Nedir?

Makat fistülü konusunda çalışmalar yapan Goodsall, makat fistüllerinin bulunduğu bölgeleri inceleyerek bu kuralı ortaya koymuştur.

Goodsall kuralına nazaran; makat fistülleri dış ağızdan makatı yatay formda keserek makat içerisindeki “dentate line”a uzanırlar.

Bu formda at nalına misal komplike makat fistülü yapılarını oluştururlar.

Ancak günümüzde ameliyat öncesi komplike anal apse / fistül lokalizayonu tespit etmek ve ameliyat stratejisi geliştirmek için pelvik MR uygulamasıyla haritalandırma yapılması daha uygundur.

Önceden planlanan bir yol haritası ile yola çıkıldığında nüks etme ve mümkün gaz-gaita tutamama riskleri azalmaktadır.

Anal fistülün tedavisi cerrahidir. Tedavide ilacın yeri yoktur.

Ağızdan alınan tablet ya da o bölgeye sürülerek uygulanan krem,pomad tedavisi ile iltihabın kurutulması, akıntının giderilmesi kelam konusu değildir.

Anal Apse ve Anal Fistül Belirtileri Nelerdir?

En yaygın görülen anal apse belirtileri;

*Makat bölgesinde ağrı ve şişlik

*Makat etrafındaki bölgede kızarıklık ve hassasiyettir

Anal apse, içi iltihap dolu şişlikler olduğu için ateşin yükselmesine de neden olabilir.

Apsenin derecesine nazaran iltihaplı ve makus kokulu akıntıya da rastlanabilir.

Anal fistül de anal apse üzere makat bölgesinde rahatsızlık hissi ve ağrı ile kendini gösterir.

Makat etrafında ağrı, dışkılama sırasında kanama, oturur durumda artan zonklama formundaki şiddetli ağrı, akıntı ve bu akıntıya bağlı kaşıntı anal fistülün yaygın belirtileridir.

Anal Apse ve Anal Fistül Tanısı Nasıl Konur?

Anal apse ve anal fistül belirtileri birden fazla vakit bartholin bezi apsesi, yağ kistleri, kıl dönmesi, makat kaşıntısı ve Crohn hastalığı kuşkusu oluşturabilir.

Bu nedenle kesin teşhis için kesinlikle proktoloji alanında deneyimli bir cerrahın değerlendirmesi gerekir.

Anal apse ve anal fistül teşhisinde en sık kullanılan usul proktolojik muayenedir.

Ancak tedavi sürecinde gerçek adımları atabilmek ve öteki hastalıklara dair kuşkuları ortadan kaldırmak için ek tetkiklerden de faydalanılabilir. Manyetik rezonans görüntüleme (MR), endorektal ultrasonografi, fistülografi ve rektoskopi bu emelle yapılan öbür tetkiklerdir.

Anal Apse/Anal Fistül Tedavisi

Anal apse ve anal fistül tabiatıyla geçen rahatsızlıklar değildir. Tedavi sürecinde apse içerisindeki iltihabın gerçek formülle boşaltılması ve fistülün cerrahi tekniklerle yok edilmesi koşuldur.

Bu nedenle anal apse ve anal fistül tedavisi, proktoloji alanında uzman cerrahlar tarafından, hakikat haritalama usulleri ile yapılmalıdır.

Anal fistülün tedavisi mutlak cerrahidir.tedavi öncesi görüntüleme ile ortaya çıkarılan haritalandırmadan faydalanılarak uygulanacak cerrahi yola karar verilmektedir.

Tedavide asıl maksat hastanın dışkı-gaz denetimini kaybetmeksizin yani inkontinans yaşanmadan akıntının büsbütün kesilmesi, yaranın tam olarak kapanmasıdır.

Anal fistül tedavisinde Klasik Fistül Cerrahisi (Fistülotomi/Fistülektomi)

Fistül kanalın büsbütün açıldığı ya da fistül kanalının büsbütün bir boru formunda çıkarılması manasına gelen bu teknikte yara açık güzelleşmeye bırakılır ve bizatihi haftalar içinde kapanır.

Basit fistüllerde yani makat kaslarını içermeyen fistüllerde en sık uyguladığımız tekniktir.

Cerrahi operasyon sonrası 3 ila 5 hafta sonunda yara büsbütün kapanır ve tadevi tamamlanır. Gaz-gaita tutamama mümkünlüğü ve tekrar etme mümkünlüğü epeyce düşüktür.

Anal fistül tedavisinde Seton Uygulamaları

Fistülün dışkı tutmayı sağlayan iç ve dış makat kaslarının tamamını kateden komplike fistüllerde kullanmaktayız.

Seton denilen teknikte fistülün iç ve dış ağzı ortasına yerleştirilen bir yabancı cisim (ip, lastik, plastik) konularak kasların denetimli biçimde kesilmesi, ve güzelleşmesi manasına gelmekte.

Seton gevşek (loose) seton yahut kesici (cutting) seton olarak iki tipte kullanılmaktadır. 4Loose seton çoğunlukla Crohn hastalığı üzere iltihabi bağırsak hastalıklarının varlığında, apse drenajı sırasında ve eş vakitli fistül varlığında tercih edilmekte.

Ağrısız prosedür olan loose seton uygulaması ile fistül kanalı olgunlaştırılmakta sonrasında istenilen rastgele bir kalıcı cerrahi sistemle kombine edilerek kas kollayıcı olarak uygulanmaktadır.

İkinci cerrahide pek çok alternatif usul düşünülebilir.

Cutting kesici seton uygulamalarını tekrar eden sıkmalara bağlı hastanın ağrı duyması, daima anestezi altında sıkma ihtiyacından ötürü pek tercih etmiyoruz.

Son yıllarda tercih ettiğimiz seton yolu hibrid seton olup ağrı ve daima anestezi altında sıkıştırma sürecini ortadan kaldırmıştır.

Hibrid seton sisteminde hastaya yerleştirilen lastik kendi ağrılığı ile kasları hem önden kesmekte hem de arttan güzelleştirmekte olduğundan muhtemel gaz-dışkı kaçırma riskini ve tekrar etme mümkünlüğünü azaltmaktadır.

Anal fistül Tedavisinde Mukozal İlerletme Flepleri

Kas esirgeyici sistemlerden olan flep kaydırma teknikleri, fistül kaynağının temizlenip, çıkarılması sonrası iç ağzının anüsden kapatılması ile orta kontağın bağırsağın iç tarafından büsbütün kapatılmasını temel almakta.

Bu prosedürü çoğunlukla fistülün karmaşık olduğu yahut gaz / gayta kaçırma riskinin yüksek olduğu hastalarda uygulamaktayız

İlerletme flebi rektum yahut anüs etrafındaki derinin kaldırılıp fistül ağzını örtecek formda kaydırılmasıdır.

Ameliyat sırasında, fistül tünel formunda çıkarılmakta ve fistül iç ağzı flep ile kapatılmaktadır.

Bu yol hastaların yaklaşık % 70’inde dışkı kaçırma riski olmadan başarılı olmaktadır.

Anal fistül tedavisinde LIFT yöntemi

Makat kaslarını uzunluklu boyunca kateden fistül varlığında fistülün bağlanması manasına gelen bu yol hem yüksek muvaffakiyet hem de yüksek kontinens (yani dışkı ve gaz tutmanın müdafaası muhtemelliğine sahiptir.

İç ve dış makat kasları kas ortasında fistül kanalı bulunarak bağlanır.

Kanalın net olarak bir boru formunda olduğu durumlarda işe yarayan bir formüldür, ağaç kısımları biçiminde kollar vermiş fistüllerde kullanılamamaktadır.

Anal fistül tedavisinde LAFT (Lazer) yökntemi

LAFT olarak da bilinen bu yol lazer aracılığıyla fistül traktının tünelin yakılarak kapatılmasıdır.

Lazer ile yapılan cerrahi süreçlerde yüzde yüz muvaffakiyet sağlanacağı, hiç ağrı olmayacağı ve çok süratli biçimde güzelleşeceği kanısı maalesef yanlışsız değildir.

Lazer yolu ile uygun hadiselerde %80 oranında muvaffakiyet sağlamaktayız.

Bu metodu dezavantajlı yanı ise fistül akışının kapatılmasına bağlı anal apse gelişerek fistül yolunun daha da genişlemesi riskidir, O sebeple kesinlikle uygun olgularda kullanılmalıdır

Anal fistül tedvisinde VAFT yöntemi

Fistül yolunun özel endoskopi aygıtları ile görüntü yardımlı olarak gözle görülmesi ve de yakılarak temizlenmesi/kapatılması hedefini içerir.

Yolların gözle görülebilmesi en büyük avantajıdır.

Ancak iç ağzın kapatılmasında farklı aygıt kullanım muhtaçlığı hem maliyetini , hem de tekrarlama riskini arttırmaktadır.

Anal fistül tedavisinde Anal tıkaç/plug yöntemi

Anal fistül tedavisinde kullandığımız bu tıkaç koni biçiminde balık sırtına benzeyen dokusu ile fistülün içine sabitlenen bir dolgu unsurudur.

Dolgu hususu yaklaşık 3 hafta içinde emilmekte, kişinin kendi dokuları ile bütünleşmektedir.

Bu prosedür birinci çıktığında çok büyük umutlarla lanse edilmesine karşın uzun devir sonuçlarına bakıldığında başarısı düşüktür. Lakin İnflamatuvar bağırsak hastalıkları ve fistül birliktelikleri üzere özellikli durumlarda değerli bir alternatif olabilmektedir.

Anal fistül tedavisinde Permacol/doku yapıştırıcısı yöntemi

Permacol dediğimiz bu uhu gibisi dolgu hususu fistül içine sıkar sıkmaz hem dolgu sağlamakta hem de çabucak donmaktadır.

Anal tıkaç üzere lakin özellikli durumlarda kıymetli bir alternatif olarak görülmekte, rutin kullanımda uygulanmamaktadır

Anal fistül tedavisinde PRP/Kök Hücre Uygulamaları

Bu sistem kişinin kendi kanındaki büyüme faktörleri zenginleştirilip fistül traktına verilmesi ile gerçekleştirilen bir metot olup, Bilhassa Crohn hastalığı üzere iltihabi bağırsak hastalıkları ile birlijte olan fistüllerde uygulanmaktadır.

Umut vadeden bir yöntel olarak görülmekle birlikte epey yeni bir tekniktir ve şimdi olay sayıları yetersizdir.

Kaynak: Doktor Sitesi

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.